Uçaklarda Kaç Çeşit Motor Kullanılır? Kullanılan Bu Motor Çeşitleri Nelerdir?


Uçağa itiş gücü sağlamak için mekanik güç sağlayan elemanlara motor denir. Birden fazla motor türü olduğu için uçaklar da kullandıkları motor çeşidine göre ayrı ayrı sınıflandırılmaktadır. Bu yazımızda uçaklarda kullanılan motor türlerinden bahsedeceğiz.

  1. 1 Scramjet Motor


    Scramjet (supersonic combustion ramjet) bir ramjet çeşidi olup süpersonik yanma odasına sahiptir. Havanın sıkıştırılarak alındığı, yakıtın yakıldığı yanma odası ve egzozun giriş hızından daha hızlı ayrıldığı nozzle'a sahiptir. Ticari jet motorları havanın motor içine alınıp sıkıştırılması için kompresör kullanır, daha sonra sprey halindeki yakıt sıkıştırılmış havayla birlikte ateşlenerek geriye doğru gider ve thrust (itme) oluşturur. Scramjet ise havayı sıkıştırmak için uçağın hızını kullanır.

  2. 2 Turbofan Motor


    Genelde yolcu uçaklarında kullanılan turbofan, ön kısmındaki türbin vasıtasıyla emilen hava pervaneler tarafından yanma odasına alınır. Yanma odasında yoğunlaştırılan hava aynı anda yakıt ile yakıldığında bir itme kuvveti oluşur. Oluşan bu itme gücü egzoz çıkışındaki türbinler vasıtasıyla dışarı gönderilir.

  3. 3 Turbojet Motor


    Motorun ön kısmında bulunan fan, atmosferdeki havayı içine çeker. Fanın çektiği hava kompresör tarafından sıkıştırılarak yanma odasına gönderilir ve yanma odasında üzerine yakıt tankı içerisinden yakıt püskürtülür. Bujiler aracılığı ile oluşan kıvılcım, sıkışan hava ve yakıtı ateşler. Yanma odasında büyük bir patlama ve basınç oluşur.

    Sıkışan ve yanan gaz genleşerek dışarı çıkmaya çalışırken bir itme kuvveti oluşur. Egzoz gazının oluşturduğu itki kuvveti motorun bağlı olduğu uçağın ileri doğru hareket etmesini sağlar.

  4. 4 Ramjet Motor


    Ramjet tip motorların jet motorlarından farkı, dönen bir kompresör ve türbin kısmının bulunmamasıdır. Ramjet motorunda hava giriş kısmına çarpan havanın oluşturduğu basınç artışından yararlanılır ve ısı enerjisi eklenerek, oluşan gazlar yüksek hızla, egzos borusundan atılarak tepki sağlanır. 

  5. 5 Pulsejet Motor


    Ramjet motorlarının tersine durgun haldeyken dahi çalışabilir. Pulse jet motorları yapı olarak ramjetlere benzer ama ramjet motorlara göre daha yüksek basınçlarda çalıştığı için daha sağlam yapıdadır.

    Yüksek yakıt harcamasına neden olması ve performanslarının modern gaz türbinleri kadar yüksek olmaması sebebiyle diğer jet motorlarına göre geri kalmışlardır.

    II.Dünya Savaşı'nda Almanya tarafından V1 roketlerinde kullanılmıştır.

  6. 6 Turboprop Motor


    Dışta yer alan eski tip pervaneyi çalıştırmak için gereken gücü jet motorundan alan uçaklarda kullanılır. Düşük süratte jet motorundan aldığı güç ile pervane çevirme işlemi çok verimlidir. Turbojetlere ve içten yanmalı motorlara göre ekonomiktirler. Elde edilen enerji hem itmeye hem motor miline iletilerek çift yönlü verim sağlanır. Günümüzde büyük kargo ve nakliye uçaklarında kullanılmaktadır.

  7. 7 Ducted Fan Motor


    Ducted Fan motor, bir pervane türü olan mekanik bir fanın bir kanal içine monte edildiği hava hareketli yapılardır. Kanal, pervane kanatlarının uçlarından gelen itme kayıplarını azaltır ve Bernoulli prensibine göre hava akışının hızını ve basıncını avantajlı bir şekle gelmesini sağlar.

    Ducted Fan motor geleneksel pervanelerden daha fazla ve daha kısa bıçaklara sahiptir. Böylece daha yüksek dönme hızlarında çalışabilir.

  8. 8 Roket Motoru


    Roket motoru en yüksek itici hızına ulaşabilmek için depolanmış ve belli bir ağırlığı bulunan yakıta sahiptir. Roket motorları tepki motorlarıdır ve Newton’un üçüncü kanunu doğrultusunda itme kuvveti sağlar. 

    Roket motorları kendi jetlerini oluşturmak amacıyla, harici materyale ihtiyaç duymadıkları için füzelere ek olarak uzay aracı için de kullanılabilir. Roket motorların yanma olmayan formları olmasına rağmen, çoğu içten yanmalı formdadır.


Sosyal medyada paylaş...

yorum

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format